Nederland trekt bijna 20 miljoen euro uit voor recherche tegen ondermijning op Curaçao en andere eilanden

WILLEMSTAD – Nederland reserveert volgend jaar bijna 20 miljoen euro voor recherchecapaciteit in het Caribisch deel van het Koninkrijk. Het geld is onder meer bestemd voor onderzoeken naar corruptie, witwassen en andere financieel-economische criminaliteit waarbij ook politiek prominente personen, ambtenaren en overheidsbedrijven betrokken kunnen zijn. Het recherchebudget stijgt met ruim twee miljoen euro ten opzichte van wat oorspronkelijk voor 2026 was begroot.

Dat blijkt uit de dinsdag gepubliceerde begroting Koninkrijksrelaties voor 2027. Nederland trekt daarin in totaal ruim 70 miljoen euro uit voor versterking van de rechtsstaat in Curaçao, Aruba en Sint Maarten. Daarvan gaat ruim 31 miljoen naar grensbewaking, bijna twintig miljoen naar recherchecapaciteit, 11,5 miljoen naar de rechterlijke macht en ruim vijf miljoen naar ondersteuning door Douane Nederland.

De bedragen gelden niet uitsluitend voor Curaçao. De Nederlandse begroting maakt niet inzichtelijk welk deel van het geld uiteindelijk op Curaçao wordt besteed.

Geen verviervoudiging

Op het eerste gezicht lijkt sprake van een enorme stijging. In dezelfde begroting staat voor 2026 namelijk slechts achttien miljoen euro bij het artikel Versterken rechtsstaat, tegenover bijna 71 miljoen volgend jaar. Die vergelijking geeft echter een verkeerd beeld.

In de oorspronkelijke begroting voor 2026 was ongeveer 69 miljoen euro voor hetzelfde beleid gereserveerd. Gedurende het jaar worden bedragen voor onder meer de Koninklijke Marechaussee, het Recherche Samenwerkingsteam en de rechterlijke macht overgeboekt naar de ministeries die het geld daadwerkelijk uitgeven. Daardoor blijft later in het jaar op de begroting Koninkrijksrelaties zelf veel minder staan.

Nederland spreekt in de begroting voor 2027 zelf dan ook expliciet van geen beleidswijzigingen op dit onderdeel.

Wel verandert de verdeling. Voor recherchecapaciteit was in de oorspronkelijke begroting 2026 ongeveer 17,5 miljoen euro beschikbaar. Voor 2027 wordt dat bijna twintig miljoen. De bijdrage voor de rechterlijke macht gaat daarentegen van bijna dertien miljoen naar 11,5 miljoen euro. Voor grensbewaking en Douane blijven de bedragen ongeveer op hetzelfde niveau.

RST

Een belangrijk deel van het recherchegeld is bestemd voor het Recherche Samenwerkingsteam, RST. Dat team onderzoekt zware, georganiseerde en grensoverschrijdende criminaliteit en werkt onder het gezag van de lokale Openbare Ministeries.

De begroting noemt daarbij nadrukkelijk de duurzame ondermijningsaanpak op Curaçao, Aruba en Sint Maarten. Die richt zich volgens het Nederlandse kabinet onder meer op financieel-economische criminaliteit, „waaronder corruptie en betrokkenheid van politiek prominente personen, ambtenaren en overheid-NV’s”. Het RST werkt daarbij samen met de Openbare Ministeries en het Gemeenschappelijk Hof van Justitie.

Die formulering is overigens niet nieuw. Ook in eerdere Nederlandse begrotingen werd de ondermijningsaanpak op deze manier omschreven. Het nieuws zit dus niet in een nieuwe Nederlandse opdracht om politici of overheidsbedrijven te onderzoeken, maar in de voortzetting en financiële omvang van die aanpak.

Curaçao

Op Curaçao is die aanpak zichtbaar in lopende strafrechtelijke onderzoeken. Zo deed het RST eind vorig jaar invallen in het kader van onderzoek Java, een onderzoek naar vermoedelijke illegale bankactiviteiten en witwassen. Dat onderzoek wordt geleid door het Centraal Team van het Parket van de procureur-generaal, dat zich specifiek richt op complexe financieel-economische en destabiliserende criminaliteit.

De extra Nederlandse recherchecapaciteit komt ook tegen de achtergrond van een bredere discussie over integriteit van het Curaçaose bestuur. Een nulmeting van SOAB concludeerde dit jaar dat Curaçao wel over integriteitsregels en procedures beschikt, maar dat de toepassing daarvan binnen de overheid nog kwetsbaar is. Problemen die al in het rapport Konfiansa uit 1999 werden benoemd, blijken volgens de onderzoekers deels nog steeds te bestaan.

Ook tijdens het Interparlementair Koninkrijksoverleg werd dit jaar gesproken over druk op de rechtsstaat in de Caribische landen. Daarbij werden corruptie, detentie en achterstanden in wetgeving als aandachtspunten genoemd.

Nederlandse ondersteuning blijft groot

Naast recherche financiert Nederland in 2027 opnieuw een aanzienlijk deel van de capaciteit rond de Curaçaose rechtsstaat. De Koninklijke Marechaussee ondersteunt het grenstoezicht, Douane Nederland kan personeel leveren en Nederland betaalt mee aan Nederlandse rechters, officieren van justitie en ander gerechtelijk personeel dat in de Caribische landen wordt ingezet.

• Download hier de begroting Koninkrijksrelaties voor 2027